Hugtakið kom fyrst fram í ensku 1938 í breska leikritinu Gas Light sem síðar varð efni kvikmyndarinnar Gaslight 1944. Þar reynir eiginmaður að ráðskast með konu sína á þann hátt að hún telji sig vera að missa raunveruleikaskyn sitt. Það gerir hann meðal annars með því að draga úr birtu eða auka birtu gasljósa heimilisins. Ætlun hans var að koma henni á stofnun fyrir heilabilaða. Með því ætlaði hann að komast yfir arf hennar.
Orðið gaslýsing er gamalt í málinu, að minnsta kosti frá miðri 19. öld, í merkingunni ‘lýsing húsa og gatna með gasljósum’. Þau voru notuð í bæjum og borgum áður en farið var að lýsa með rafmagni.
Orðið gaslýsing í þeirri merkingu sem nú er notuð kom fyrst fram í Kjarnanum haustið 2017:
„Tæknin sem beitt er kallast á ensku „gaslighting“, eða gaslýsing, og er þekkt pólitískt bragð. Í henni felst að neita stanslaust allri sök, afvegaleiða, setja fram mótsagnir, ljúga upp á fólk afstöðu, hengja sig í öll aukaatriði og hanna nýja atburðarás eftir á sem hentar málstað þess sem er að verja sig.“
Í aðsendri grein í Fréttablaðinu fjórum árum síðar var þetta:
„Gaslýsing er mjög alvarleg birtingarmynd af andlegu ofbeldi sem getur haft miklar og skaðlegar afleiðingar á lífsgæði og sjálfsmat þolandans.“
(Vísindavefurinn)
